Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), özellikle çocuklarda görülen, ancak yetişkinlerde de devam edebilen bir nörogelişimsel bozukluktur. DEHB, dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik gibi belirtilerle karakterizedir. Bu yazıda, DEHB’nin anlamı, belirtileri ve yönetimi hakkında daha fazla bilgi bulacaksınız:

DEHB Nedir?

DEHB, bireylerin dikkatlerini sürdürme, odaklanma, plan yapma ve düşünce kontrolü gibi işlevleri etkileyen bir nörogelişimsel bozukluktur. Bu bozukluğa sahip olan bireyler, günlük yaşam aktivitelerini tamamlarken zorlanabilirler. DEHB’nin alt tipleri şunlardır:

1. DEHB, Dikkat Eksikliği Alt Tipi: Dikkat eksikliği belirtilerine sahip olan bu alt tip, dikkatin dağınık olduğu, unutkanlık yaşandığı ve görevlere odaklanmanın güç olduğu durumları içerir.

2. DEHB, Hiperaktivite ve Dürtüsellik Alt Tipi: Bu alt tip, aşırı hareketlilik, yerinde duramama ve düşünmeden davranma gibi belirtileri içerir.

3. Karma DEHB: Bu alt tip, hem dikkat eksikliği hem de hiperaktivite/dürtüsellik belirtilerini içerir ve DEHB’nin en yaygın alt tipidir.

DEHB Belirtileri

DEHB belirtileri kişiden kişiye değişebilir, ancak yaygın belirtiler şunları içerebilir:

• Dikkati dağılan, kolayca sıkılan veya dikkatini sürdürmekte zorlanan bir zihinsel süreç.
• Hiperaktivite: Sürekli olarak yerinde duramama, düşünmeden hareket etme ve sabit bir şekilde aktif olma.
• Dürtüsellik: Aceleci davranma, düşünmeden söz verme veya başkalarını kesme gibi dürtüsel davranışlar.
• Görevleri tamamlamada güçlük yaşama: İşleri sona erdirmekte zorlanma ve işleri organize etmekte sorun yaşama.
• Düşük özsaygı ve düşük tolerans: DEHB’ye sahip olan bireyler genellikle zorluklarla başa çıkarken düşük özsaygıya sahip olabilirler.

DEHB Yönetimi

DEHB yönetimi, bireyin yaşına, belirtilerine ve ihtiyaçlarına göre özelleştirilir. Yönetim stratejileri şunları içerebilir:

• İlaç Tedavisi: DEHB’nin yönetiminde yaygın olarak kullanılan ilaçlar, belirtileri kontrol etmeye yardımcı olabilir. Bu ilaçlar dopamin ve norepinefrin gibi nörotransmitterlerin düzeylerini düzenler.

• Psikoterapi: Kognitif davranış terapisi (KDT) ve davranışsal terapi, DEHB’li bireylerin belirtilerini yönetmelerine ve dürtüselliklerini kontrol etmelerine yardımcı olabilir.

• Eğitim ve Öğrenme Desteği: Öğretmenler ve eğitim uzmanları, DEHB’li öğrencilere öğrenme stratejileri ve sınıf içi davranış yönetimi konusunda destek sağlayabilirler.

• Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve yeterli uyku gibi yaşam tarzı faktörleri, DEHB belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir.

DEHB, bireylerin günlük yaşamlarını etkileyebilir, ancak uygun yönetim stratejileri ve desteklerle başa çıkılabilir. Profesyonel bir sağlık uzmanı veya psikiyatrist, DEHB teşhisi koymalı ve uygun tedavi ve yönetim planını oluşturmalıdır.